نماز از تولد تا سه سالگی:
در دوران پرستاری که شامل سن ولادت تا سه سالگی است، چهار نکته مطرح است و از همین جا پایه تربیت کودک برای نماز گذاشته میشود.
1 – نخستین نکته این است که حیات کودک در بعد روانی دارای جنبه انفعالی (تأثیر پذیری) است نه اینکه جنبه فعال (اثر گذار) باشد.
2 – او شدیداً تلقین پذیر است.
3 – حواس او دریچههایی هستند به سوی جهان خارج که داخل این جهان را به هم مربوط میکند. چشم کودک نقش یک دوربین عکاسی را ایفاء میکند که همهی صحنهها و برنامههایی را که میبیند عکس بر میدارد، این عکسها در ذهن وی نگهداری میشود، هر چند که امروز برای او مفهوم نباشد.
4 – کودک در این مرحله تقلیدگر است. ادای بسیاری از حالات و رفتارها و صداها را در میآورد و بر این اساس، اعمال عبادی والدین، خم و راست شدن پدر و مادر در حضور کودک، ذکر نماز و دیگر جنبههایش توجه وی را جلب میکند. خداوند متعال در آفرینش هر کودکی، روح پیروی و دنباله روی و تقلید را قرار داده است؛ و همین روح تقلید و دنباله روی و پیروی بدون چون و چراست که دست کودک را میگیرد و از آن مرحلهی ابهام و به اصطلاح جهل مطلق، به عالم علم میکشاند.
از طریق تقلید و دنباله روی است که کودک اصرار دارد هر کس هر کاری میکند، همان را انجام دهد و اگر این حالت نبود، کودک زبان نمیآموخت، راه نمیرفت، حرکت نمیکرد. بیشتر این حرکتها و فعالیتها از همان روح تقلید سرچشمه میگیرد.
از همین رو باید عواملی در داخل خانه باشد، تقلید را زنده کند تا کودک نماز را بیاموزد، همان طوری که زبان را میآموزد؛ و اگر کودک در خانهای زندگی میکند که در آنجا از نیایش و عبادت خبری نیست و پدر یا مادر نماز نمیخوانند، این قوه در آنجا به کار نخواهد افتاد. وارد کردن یک نوجوان و جوان به نماز، نخستین مرحلهاش در خانه است. در خانه باید این حالت شکوفا شود.